Polska pamięć i miejsca kaźni
W Polsce jest bardzo dużo smutnych rocznic. Pamięć tych dni pokazuje się składaniem kwiatów na grobach ofiar lub innych miejscach pamięci. Są to tablice na budynkach, pomniki w szczerym polu, jakieś puste, nieoznakowane przestrzenie. To w tych miejscach przez wiele lat mordowano Polaków. Działo się to zarówno za czasów caratu, by tylko przypomnieć Rzeź Pragi (1794) dokonanej przez Rosjan- zamordowali w jeden dzień około 20 tysięcy Polaków i za okupacji rosyjskiej – by wspomnieć tylko Obławę Augustowską czy Katyń. A jak dodamy polskie ofiary hołodomoru w Ukrainie, których było minimum 40 tysięcy i Akcję Polską NKWD z ponad 106 tysiącami ofiar wyjdzie, że tych tablic w całej Polsce musi być wiele. I jest. Do nich dołożył się okres komunizmu, czyli okupacji Polski przez Rosję od 1944-1989. I te ostatnie lata nas interesują
Grudzień – miesiąc krwi i sprzeciwu
Grudzień jest pełen takich smutnych rocznic. Wszystkie kojarzą się z walką z komunizmem i rosyjską okupacją. Niedawno pisałem o 13 grudnia 1981, o Stanie Wojennym, teraz napiszę jednocześnie o dwóch dniach. Są to 16 i 17 grudnia. Dzieli je 11 lat, a są niemal bliźniacze. Widać po nich, że sposób operowania komunistycznych władz Polski niczym się nie różnił jeśli chodziło o utrzymanie władzy przez komunistów. Nie wahali się mordować, uważali to za zwykły koszt, wart poniesienia dla utrzymania rosyjskiej okupacji Polski.
17 grudnia 1970 – geneza protestów
Zaczniemy od 17 grudnia 1970 roku. Ten dzień określany jest nazwą „Czarny Czwartek”. Kilka dni wcześniej, 12 grudnia komunistyczne władze ogłosiły podwyżki na produkty żywnościowe. Było to ogromnym ciosem, ponieważ termin został wybrany najgorszy z możliwych. Tuż przed świętami Bożego Narodzenia, będącymi dla Polaków okazją do spotkań rodzinnych przy stole bogatym w produkty żywnościowe. Trzeba wiedzieć, że ówczesna Polska była biedniejsza nawet od Związku Sowieckiego, co było spowodowane głęboką ruiną gospodarki zrujnowanej najpierw przez Niemców w czasie II Wojny Światowej, a później przez Rosjan po zdobyciu Polski w latach 1944/45. Następnie siłą wprowadzony komunizm spowodował głęboką zapaść gospodarczą. Wszystko to razem spowodowało, że Polska przez cały okres rosyjskiej okupacji była w permanentnym kryzysie. Dlatego ta podwyżka tak zabolała. Polacy biednie żyli cały rok, by przy okazji świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy dwa razy usiąść przy w miarę bogatym stole.
Strajki na Wybrzeżu i pierwsze ofiary
W tamtym czasie soboty były pracujące. Jedynym dniem wolnym od pracy była niedziela. Podwyżki cen zostały ogłoszone 12 grudnia w sobotę. Dopiero w poniedziałek 14 grudnia rozpoczęły się protesty. W miastach położonych na północy Polski zastrajkowały Gdańsk, Gdynia, Szczecin. Rozpoczęły się marsze i wiece. Już 15 grudnia komuniści zamordowali pierwszych demonstrantów. Do strajkujących miast zostały sprowadzone czołgi. 16 grudnia w Gdańsku padły kolejne ofiary w tym słynny Zbigniew Godlewski ( w słynnej piosence nazwany Jankiem Wiśniewskim), którego koledzy nieśli w demonstracji na drzwiach.. Jednak 17 grudnia określony jako „Czarny czwartek” to morze krwi. Czołgi strzelały do demonstrantów z karabinów maszynowych. Wg oficjalnych danych w strajkujących miastach zamordowano około 40 ludzi. Ponad półtora tysiąca było rannych.
Ukrywanie ofiar i fałszowanie historii
Liczba zabitych jest mało wiarygodna, ponieważ tak wielka liczba rannych i tylko 40 ofiar śmiertelnych jest niemożliwa zgodnie ze statystyką. Wiemy też, że pogrzeby wielu ofiar odbywały się skrycie. Często przy grobie byli jedynie najbliżsi – matka, żona, dzieci, siostra. Inni nie mogli brać udziału w ceremonii pogrzebowej. Komuniści ograniczali ilość żałobników z powodu chęci ukrycia ilości ofiar.
„Czarny Czwartek” w kulturze i pamięci
O tych wydarzeniach opowiada znakomity film „Czarny Czwartek-Janek Wiśniewski padł”. W sieci krąży teledysk promujący film nagrany przez bardzo znanego polskiego wykonawcę Kazika. Tu link do tego teledysku:
16 grudnia 1981 – Kopalnia Wujek
Inną smutną rocznicą obchodzona w grudniu jest wspomnienie masakry w Kopalni Wujek, jaka zaszła 16 grudnia 1981 roku. Pisałem już o 13 grudnia. Po wprowadzeniu stanu wojennego zakłady pracy rozpoczęły strajki z żądaniem by go zakończyć – znieść. Strajkujące zakłady były blokowane przez wojsko i milicję, następnie rozbijano obronę i wyprowadzano strajkujących. Niektórych wtedy aresztowano, sądy skazywały strajkujących najczęściej na 5-6 lat więzienia. Na Śląsku doszło do walk na terenie kopalni Wujek. Górnicy bronili się za barykadami, jako broni używali metalowych prętów i kulek z łożysk tocznych. Wobec braku sukcesu podczas ataków milicja użyła broni maszynowej zabijając dziewięciu górników, rannych od pocisków było 23. Strzelano w plecy, tak by zabić. Kilkuset górników i milicjantów odniosło rany wskutek walk bez użycia broni strzeleckiej. Wobec tylu ofiar i wieści o kolejnych rozbitych strajkach władze strajku postanowiły go zakończyć.
Stan wojenny – represje i bieda
Stan wojenny w Polsce to ogromna ilość uwięzionych ludzi. Internowano około 10 tysięcy, kolejne setki zostały skazane na wspomniane kary więzienia. W Polsce pogłębiała się zapaść gospodarcza. Kraj stał się jednym z najbiedniejszych krajów Europie. Już przed stanem wojennym wprowadzono reglamentację podstawowych artykułów żywnościowych. Na kartki był cukier, mięso, wędliny, kawa, herbata, czekolada, cukierki i jeszcze kilka innych produktów.
Brak sprawiedliwości i obowiązek pamięci
W żadnym z przypadków nie ukarano sprawców masakr. Dziś, jako Polacy musimy pamiętać o tych ofiarach walki. By wiedzieć jaką cenę ma cena wolności. Bo aktualna wolność nie przyszła nam za darmo. Wywalczona była krwią i poświeceniem wielu ludzi. Polskie rocznice symbolizujące walkę o wolność zawierają się w latach: 1956. 1968, 1970, 1976, 1980, 1981, 1989. 45 lat rosyjskiej okupacji, rządów komunistycznych kolaborantów, a społeczeństwo co pewien czas okazywało sprzeciw wobec tej władzy. Nie możemy zapomnieć i dobrze, by Ukraińcy i Białorusini jacy mieszkają z nami też wiedzieli o tych rocznicach.
Działacz opozycji antykomunistycznej w latach osiemdziesiątych XX wieku.
Brał udział w podziemnej działalności wydawniczej, drukował i kolportował ulotki
oraz uczestniczył w demonstracjach.
W latach 1985–1986 był współorganizatorem audycji podziemnego Radia Solidarność.
Od 1986 roku związany z Ruchem Wolność i Pokój.
Za działalność opozycyjną wielokrotnie represjonowany – karany grzywnami i aresztem.
Po 1989 roku pracował w sektorze prywatnym.
Naukowo zajmuje się historią polskiej i czechosłowackiej opozycji antykomunistycznej.
Jest współautorem książki oraz licznych artykułów naukowych i publicystycznych.
Publikuje teksty o tematyce historycznej, społecznej i międzynarodowej,
w tym dotyczące Ukrainy, m.in. na portalach LCA.pl oraz Fundacji Wolność i Pokój.
Od 2014 roku aktywnie działa jako wolontariusz, wspierając Ukrainę i inicjatywy pomocowe.
