Rok 2025 przyniósł wyraźne zaostrzenie egzekwowania amerykańskiego prawa imigracyjnego. W rezultacie setki obywateli Ukrainy i Polski zostały objęte procedurami deportacyjnymi lub opuściły Stany Zjednoczone pod presją nowych działań administracyjnych Donalda Trumpa. Choć skala zjawiska nie ma charakteru masowego wobec tych narodowości, zmiany w polityce migracyjnej USA wywołały niepokój wśród diaspor i postawiły pytania o kierunek działań w 2026 roku.
Dlaczego USA zaostrzyły politykę imigracyjną
Zaostrzenie polityki imigracyjnej Trumpa w 2025 roku wynika z decyzji administracyjnych nakierowanych na ściślejsze egzekwowanie już obowiązującego prawa, a nie na jego liberalizację. Kluczową rolę w realizacji tej strategii odgrywają Immigration and Customs Enforcement (ICE) oraz Department of Homeland Security (DHS).
Działania obejmują m.in.:
– intensyfikację kontroli osób przebywających w USA bez ważnego statusu,
– realizację zaległych decyzji deportacyjnych wydanych w poprzednich latach,
– promowanie tzw. dobrowolnych wyjazdów jako alternatywy dla formalnej deportacji.
Skala deportacji w 2025 roku
Według publicznie dostępnych komunikatów rządowych i analiz mediów amerykańskich, 2025 rok należy do lat o najwyższej liczbie przeprowadzonych deportacji i wyjazdów pod presją administracyjną od wielu lat. Dotyczy to przede wszystkim migrantów z Ameryki Łacińskiej i Azji, jednak w statystykach pojawiają się także obywatele państw europejskich.
W przypadku obywateli Polski i Ukrainy mówimy o setkach decyzji rocznie, a nie o masowych deportacjach. Są to pojedyncze, konkretne sprawy administracyjne, które dotyczą osób naruszających obowiązujące przepisy pobytowe. Najczęściej chodzi o sytuacje, w których dana osoba przekroczyła dozwolony czas pobytu, utraciła ważność wizy lub innego tytułu pobytowego albo nie spełniła formalnych warunków koniecznych do przedłużenia pobytu bądź uzyskania ochrony humanitarnej.
Źródło: DHS
Ukraińcy w USA – szczególna sytuacja
Sytuacja obywateli Ukrainy w Stanach Zjednoczonych ma odrębny, wyraźnie humanitarny kontekst, wynikający z trwającej wojny w ich kraju. W ostatnich latach wielu Ukraińców korzystało z mechanizmów ochronnych oferowanych przez władze USA, takich jak Temporary Protected Status (TPS) oraz różnego rodzaju programy humanitarne.
W 2025 roku doszło jednak do zaostrzenia procedur weryfikacyjnych. Wnioski o przedłużenie ochrony zaczęto rozpatrywać bardziej rygorystycznie, a część osób nie spełniła nowych lub zmodyfikowanych kryteriów formalnych. W konsekwencji osoby, które nie posiadały już ważnego statusu pobytowego, zaczęły otrzymywać decyzje administracyjne zobowiązujące je do opuszczenia terytorium Stanów Zjednoczonych.
Polacy w USA – fakty i skala zjawiska
W przypadku obywateli Polski deportacje w Stanach Zjednoczonych mają ograniczoną skalę, jednak każda taka sprawa budzi duże zainteresowanie w środowiskach polonijnych. Najczęściej dotyczą one osób, które pozostały w USA po wygaśnięciu wizy, podejmowały pracę bez wymaganego zezwolenia lub zdecydowały się na tzw. samodeportację po wszczęciu wobec nich procedury administracyjnej.
Polskie placówki konsularne na bieżąco monitorują tego typu przypadki i, w ramach swoich kompetencji, zapewniają obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej pomoc konsularną oraz dostęp do aktualnych informacji publikowanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych dla Polaków przebywających w USA.
Prawo imigracyjne bez wyjątków dla sojuszników
Jednym z kluczowych elementów amerykańskiego systemu migracyjnego jest brak kryterium narodowościowego w egzekwowaniu prawa. Oznacza to, że:
– obywatelstwo państwa sojuszniczego nie chroni przed deportacją,
– decydujący jest wyłącznie status prawny osoby,
– nawet długoletni pobyt nie gwarantuje ochrony bez formalnego statusu.
To właśnie dlatego w statystykach pojawiają się zarówno Polacy, jak i Ukraińcy.
Co może wydarzyć się w 2026 roku
Zapowiedzi ze strony administracji publicznej wskazują, że rok 2026 może przynieść dalszą intensyfikację działań egzekucyjnych w obszarze polityki migracyjnej. Przewiduje się zwiększenie liczby kontroli wewnętrznych, przyspieszenie wykonywania decyzji deportacyjnych oraz wyraźniejszą presję na dobrowolne opuszczanie kraju przez osoby nieposiadające ważnego statusu pobytowego.jazdy.
Eksperci podkreślają jednak, że kierunek polityki może ulegać korektom, w zależności od sytuacji międzynarodowej i decyzji sądowych.
Skutki międzynarodowe i społeczne
Zaostrzenie polityki imigracyjnej USA ma konsekwencje wykraczające poza granice kraju. Wpływa m.in. na:
– sytuację migrantów powracających do Europy,
– działania konsularne Polski i Ukrainy,
– nastroje w diasporach oraz debatę publiczną w USA.
W wielu miastach amerykańskich temat deportacji stał się przedmiotem protestów i sporów politycznych.
Ważne
Deportacje Polaków i Ukraińców z USA w 2025 roku są skutkiem zaostrzonego egzekwowania prawa imigracyjnego, a nie działań wymierzonych w konkretne narodowości. Choć skala zjawiska wobec tych grup pozostaje ograniczona, zmiany w polityce USA zwiększyły poczucie niepewności wśród migrantów. Rok 2026 zapowiada dalsze wyzwania, a sytuacja pozostaje dynamiczna.
Dziennikarz i redaktor portalu informacyjnego Nowiny Wschodnie,
działacz społeczny zaangażowany w tematykę migracji, integracji,
praw człowieka oraz relacji polsko-ukraińskich.
Od lat zajmuje się problemami społecznymi, przeciwdziałaniem dezinformacji
i propagandzie rosyjskiej.
Absolwent dziennikarstwa i komunikacji społecznej
na Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych.
Od 2014 roku publikował teksty dla polskiego portalu w Ukrainie „Słowo Polskie”,
a także współpracował z mediami lokalnymi w Polsce.
Doświadczenie medialne zdobywał również w telewizji —
w ukraińskiej stacji w Winnicy oraz w lokalnej telewizji w Jeleniej Górze.
Jest inicjatorem i współzałożycielem organizacji non profit
działających na rzecz wsparcia uchodźców i migrantów w Polsce.
Współtworzy oraz koordynuje projekty edukacyjne i integracyjne,
w tym szkołę sobotnią dla dzieci z Ukrainy
oraz inicjatywy wspierające osoby w procesie adaptacji i integracji społecznej.
