Gospodarka Czech, jak i inne w Europie, są niezwykle mocno powiązane z Ukrainą i Polską. Warto wspomnieć, że przed napaścią Rosji na Ukrainę, Czechy kupowały w Polsce więcej niż Rosja. Rosja z tej perspektywy nie była dla nas ważnym klientem – Czesi, dzierżąc czwarte miejsce wśród naszych importerów owszem. Dlatego krótki przegląd co tam w gospodarce ostatnie piszczy.
W 2025 roku czeski produkt krajowy brutto (PKB) wzrósł o 2,6 % względem roku poprzedniego — to wyższy wynik niż wstępnie sądzono (2,5 % – niektóre ośrodki prognozowały jeszcze mniejszy – 2,4%). Dane opublikowane przez czeski urząd statystyczny (ČSÚ) potwierdzają, że wzrost był solidny i szeroko zakrojony w całej gospodarce. Przeczy to tezom, często stawianym przez entuzjastów naszego kraju w Czechach, że Czechy się nie rozwijają. Pamiętajmy, że pomimo szybkiego rozwoju, Polska nadal goni Czechy w PKB per capita. Czesi nadal są bogatsi.
Konsumpcja, inwestycje i handel zagraniczny napędzają wzrost
Najważniejsze składniki wzrostu w 2025 r.:
- konsumpcja gospodarstw domowych – główny motor wzrostu, odpowiadający za największą część dynamiki PKB; wzrosła dzięki wzrostowi realnych wynagrodzeń. Silny wzrost realnych płac i spadek inflacji po rekordowych wzrostach w 2022–2023 przyczyniły się do odbudowy konsumpcji. Gospodarstwa domowe zaczęły wydawać więcej niż w okresie najostrzejszych obostrzeń pandemicznych, co mocno wspierało PKB. Pokazuje to jednoznacznie, że najstabilniejszy wzrost musi opierać się głównie na konsumpcji wewnętrznej.
- inwestycje – Sektor budowlany, przemysł inwestycyjny oraz wydatki publiczne napędzały inwestycje, pomagając gospodarce w modernizacji i zwiększeniu jej zdolności produkcyjnych. Wysokie stopy procentowe nie zablokowały całkowicie inwestycji, choć ich tempo było niższe niż w okresach rekordowo taniego kredytu.
- handel zagraniczny –Eksport zachował odporność, pomimo silnej korony, niepewności globalnej i ceł międzynarodowych. Częściowo pomogło temu magazynowanie zapasów przez partnerów handlowych takich jak USA jeszcze przed wdrażaniem ceł, co zwiększyło tymczasowo popyt na czeski eksport. Rodzi to pewne obawy o przyszłość tego kierunku.
- wydatki rządowe – Rządowe wydatki także wspierały wzrost popytu wewnętrznego, zarówno poprzez inwestycje infrastrukturalne, jak i konsumowanie usług publicznych.
Czeska gospodarka wykazała szerokie wsparcie wzrostu z wielu stron, co wzmacnia wnioski analityków, że ten wzrost nie był jedynie efektem pojedynczego czynnika, lecz kompleksowej odbudowy popytu wewnętrznego, po załamaniu sprzed kilku lat.
Trend wzrostu PKB: 2022–2025
Poniższe dane prezentują realny wzrost PKB w Czechach w ostatnich latach:
| Rok | Wzrost PKB (%) | Główne przyczyny |
|---|---|---|
| 2022 | ~2,8 % – 2,9 % | Odbudowa po pandemii, silny popyt wewnętrzny |
| 2023 | ok. 0,0–0,2 % | Znaczne spowolnienie gospodarcze z powodu wysokiej inflacji i niskiej konsumpcji |
| 2024 | ok. 1,1–1,3 % | Wzrost konsumpcji i stopniowa stabilizacja cen, odbicie inwestycji |
| 2025 | 2,6 % | Silny popyt wewnętrzny, inwestycje i odporny eksport |
2023 był szczególnie trudny – wzrost PKB niemal zamarł lub był bardzo słaby, co stanowiło efekt kumulacji wysokiej inflacji i spadku popytu konsumpcyjnego po poprzednim roku. Zapewne także wojna przyczyniła się do większej skłonności do oszczędzania.
Zmiany stopy bezrobocia: 2022–2025
Czechy utrzymują jeden z najniższych wskaźników bezrobocia w Europie, mimo okresów spowolnienia:
| Rok | Bezrobocie (%) |
|---|---|
| 2022 | ~2,2 % |
| 2023 | ~2,6 % |
| 2024 | ~2,6–2,8 % |
| 2025 | ~2,8 % (IMF); czeski urząd statystyczny również wskazuje stabilizację bezrobocia na bardzo niskim poziomie |
Dane pokazują, że bezrobocie pozostaje wciąż jedną z najmocniejszych stron czeskiej gospodarki, nawet w trudniejszych latach wzrostu gospodarczego.
Perspektywy na najbliższe lata
Prognozy wskazują na kontynuację wzrostu w 2026–2027, choć tempo może się nieco zmniejszyć:
- Eurostat / Komisja Europejska prognozuje 2,4–1,9 % wzrostu PKB w kolejnych latach z silnym wkładem popytu wewnętrznego.
- Wzrasta też presja na inwestycje publiczne (np. wzrost wydatków obronnych do 3 % PKB do 2030 r.), co może wspierać długoterminowy popyt krajowy. Czeska zbrojeniówka przeżywa rozkwit, co doceniają inwestorzy. Niedawny debiut na giełdzie w Amsterdamie Czechoslovak Group pokazał zaufanie inwestorów do firmy i do polityki Czech w tym zakresie.
Podsumowanie
✔️ Czechy odbiły się po stagnacji w 2023 r., osiągając solidny wzrost 2,6 % w 2025 r.
✔️ Główne źródła wzrostu to konsumpcja, inwestycje i eksport.
✔️ Bezrobocie utrzymuje się na bardzo niskim poziomie (<3 %).
✔️ Perspektywy są stabilne, choć wrażliwe na globalne ryzyka (konflikty, spowolnienie światowe).
Nasi południowi sąsiedzi, choć narzekają, mają wciąż wysokie wzrost gospodarczy. Mają wyższe wynagrodzenia i jak wspominają tam mieszkający Polacy – mają więcej luzu i dystansu do siebie. Może dlatego, że starają się nikogo nie gonić? Z pewnością są bardzo dobrze rozwiniętym gospodarczo krajem. Po zapaści w okresie komunizmu i rosyjskiej okupacji wykorzystali świetne zaplecze jakim dysponowali po rozpadzie monarchii Habsburgów. Sukcesy ich przemysłu zbrojeniowego mówią same za siebie. Warto ich podpatrywać i kopiować to co dobre.
Autor obrazka wyróżniającego: Dmitry A. Mottl, link do Wikimedii Commons naciśnij tutaj
Działacz opozycji antykomunistycznej w latach osiemdziesiątych XX wieku. Brał udział w podziemnej działalności wydawniczej – drukował i kolportował ulotki oraz uczestniczył w demonstracjach. W latach 1985–1986 był współorganizatorem audycji podziemnego Radia „Solidarność”. Od 1986 roku związany z Ruchem „Wolność i Pokój”. Za działalność opozycyjną był wielokrotnie represjonowany – karany grzywnami i aresztem.
Po 1989 roku pracował w sektorze prywatnym. Zajmuje się badawczo historią polskiej i czechosłowackiej opozycji antykomunistycznej. Jest współautorem książki oraz licznych artykułów naukowych i publicystycznych. Publikuje teksty o tematyce historycznej, społecznej i międzynarodowej, w tym dotyczące Ukrainy, m.in. na portalach LCA.pl oraz Fundacji „Wolność i Pokój”. Od 2014 roku aktywnie działa jako wolontariusz, wspierając Ukrainę oraz inicjatywy pomocowe.
Za działalność na rzecz wolności i niepodległości Polski został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności (2016), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2022) oraz Medalem Pro Patria (2025)
