Похороны отца в Украине, больной ребёнок за границей, свадьба сестры — для тысяч людей, которые легально живут и работают в Польше, всё это может годами оставаться недоступным. Не из-за запрета, а из-за очереди. Закон даёт воеводе 60 дней на решение о разрешении на временное пребывание. На практике даже в самом быстром воеводстве ждут в среднем 242 дня, а в Силезском — 658.
Пока идёт разбирательство, иностранец находится в Польше легально, но вместо карты побыту (прим. ред.: пластиковый документ иностранца, который вместе с паспортом позволяет путешествовать по Шенгенской зоне) у него есть только справка о подаче заявления. Эта справка действует исключительно в Польше: она не позволяет выехать за границу и вернуться без визы. Для украинских мужчин в возрасте 23–60 лет выезд за новой визой на практике невозможен, потому что после въезда в Украину, где идёт мобилизация, как правило, они уже не могут снова её покинуть.
Что означает ожидание карты побыту в повседневной жизни? Человек работает, платит налоги, за рассмотрение заявления вносит 340 злотых гербового сбора и ещё 100 злотых за саму карту — за каждого члена семьи, также за ребёнка. А потом месяцами, часто годами, не может поехать к родителям на праздники, в командировку в соседнюю страну или на семейное торжество. Инициатива Głos Migranta, которая собрала более 1,2 тыс. официальных документов на эту тему, описывает также другие последствия: проблемы с банковским счётом, когда предыдущий документ теряет срок действия, и с подписанием договоров.
Масштаб проблемы показывают данные самого Министерства внутренних дел и администрации из ответа на депутатский запрос № 18089. В 15 из 16 воеводств сегодня ждут дольше, чем в 2023 году. Только в Мазовии 738 человек получили решение после более чем двух лет ожидания. И это лишь завершённые дела — тех, кто всё ещё ждёт, в статистике пока нет.
Очередь не различает «своих» и «чужих». Одни и те же правила действуют для украинцев и белорусов, студентов и учёных, а также для лиц польского происхождения с Картой поляка, которые возвращаются в страну и подают на постоянное проживание.
МВДиА объясняет, что заявлений значительно больше — с 361 тыс. в 2021 году до 508 тыс. в 2025 году, причём две трети сегодня подают граждане Украины. Часть задержек министерство связывает с дополнительными проверками, направленными на обеспечение безопасности государства.
Почему государство, которое годами знает о проблеме, по-прежнему заставляет людей ждать?
После начала полномасштабной войны Польша прибегла к чрезвычайному решению. Ст. 100d закона о помощи гражданам Украины приостанавливает течение сроков, в которые воевода обязан рассмотреть дело о пребывании, и лишает жалобу на волокиту правовых последствий. Норма должна была быть временной, но её действие уже несколько раз продлевали — сейчас до 4 марта 2027 года.
В мае 2025 года Верховный административный суд признал, что более двух лет — это достаточно времени, чтобы государство упорядочило работу воеводских управлений, и отказался применять эту норму. В письме к Уполномоченному по правам человека от 30 июня 2026 года министерство признаёт, к чему это приводит:
(…) существует высокая вероятность, что воеводский административный суд (…) откажется применять эту норму и рассмотрит жалобу без её применения.
— MSWiA, письмо Уполномоченному по правам граждан, BMP.0790.3.7.2026(6)
Для человека в очереди это означает, что напоминание, которое по закону сначала нужно подать в ведомство, по-прежнему останется без рассмотрения. Шанс появляется только в суде — с отдельной пошлиной, ещё несколькими месяцами ожидания и без гарантии результата.
Тем временем в очереди стоят в большинстве те, кто [LINK WEWNĘTRZNY NW — na te słowa] работает и платит налоги. По оценкам Банка национального хозяйства, одни только мигранты из Украины внесли в 2024 г. в бюджет около 15,1 млрд злотых. Очередь возникает также не из-за отсева «опасных»: в 2025 г. на 218 тыс. положительных решений пришлось всего 1 837 отрицательных.
Правительство готовит изменения. Проект закона UD408 предполагает, что если воевода молчит 60 дней, разрешение считается выданным. Но только для граждан выбранных государств, которые укажет правительство — по данным MSWiA украинцев среди них не будет. Как оценила Хельсинкская фундация по правам человека, механизм охватит «немногим более 1 % заявителей».
Редакция «Nowiny Wschodnie» направила вопросы в MSWiA и Управление по делам иностранцев о кадровых планах и дальнейшей судьбе ст. 100d. До момента публикации мы не получили ответа. Как только мы его получим, дополним материал.
Очередь — не высшая сила. Это решение, которое каждый год принимают заново.
Источник: MSWiA, Уполномоченный по правам граждан, Канцелярия Председателя Совета Министров, Хельсинкская фундация по правам человека, «Głos Migranta»
Историк, этнограф и специалист по социальным медиа. Уже много лет занимается развитием YouTube-каналов, помогая экспертам и компаниям выстраивать своё присутствие в интернете. Проводила научные исследования в области этнопсихологии и этнопедагогики в Галиции и Северном Причерноморье. Её научные и профессиональные интересы включают историю Украины и Европы, украинско-польские отношения, а также этнонациональные и межкультурные процессы.
Что вы думаете об этом материале?
Присоединяйтесь к обсуждению. Комментарии должны относиться к теме публикации.
-
Dariusz 30.10.2026 · 09:28Jako radca prawny od blisko 20 lat zajmujący się sprawami cudzoziemców powiem wprost: to, co dzieje się obecnie w polskiej administracji migracyjnej, nie jest już zwykłą przewlekłością postępowań. To systemowy paraliż, za który nikt nie chce ponosić odpowiedzialności.
Przytoczone 658 dni to nie rekord, lecz średni czas prowadzenia postępowania o pobyt czasowy w województwie śląskim. W województwie pomorskim wynosi on 598 dni, a na Mazowszu 394 dni. Jeszcze w 2023 roku średnia na Mazowszu wynosiła 153 dni. Oznacza to pogorszenie o 158%!
Ale najbardziej szokujące są inne dane przekazane oficjalnie przez MSWiA. Spośród 26 877 decyzji wydanych przez Wojewodę Mazowieckiego w analizowanym okresie zaledwie 11% zapadło przed upływem sześciu miesięcy. Ponad 11 tysięcy spraw trwało dłużej niż rok, a 738 postępowań przekroczyło dwa lata!
To nie są statystyki sprawnie funkcjonującego państwa. To statystyki administracyjnej niewydolności.
W naszej kancelarii każdego dnia obserwujemy konsekwencje tego stanu rzeczy. Sprawy pozostają miesiącami bez rzeczywistych czynności, dokumenty bywają gubione lub pomijane, a ponaglenia nie zawsze są przekazywane organom wyższego stopnia w ustawowym terminie. Kierujemy kolejne skargi do sądów administracyjnych i uzyskujemy wyroki stwierdzające bezczynność wojewodów, niejednokrotnie z zobowiązaniem organu do wydania rozstrzygnięcia w ciągu 30 dni.
Najbardziej bulwersuje mnie jednak postawa ustawodawcy. Zamiast skutecznie zreorganizować administrację, wprowadzono art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza bieg terminów w określonych postępowaniach pobytowych aż do 4 marca 2027 roku i ogranicza możliwość skutecznego zwalczania bezczynności. Co istotne, regulacja obejmuje nie tylko obywateli Ukrainy, lecz także innych cudzoziemców!
Państwo, które nie potrafi dotrzymać terminów, postanowiło w praktyce wyłączyć konsekwencje ich niedotrzymywania. Trudno o bardziej absurdalny sposób rozwiązywania problemów administracji.
Nie jest przypadkiem, że legalność takiego rozwiązania budzi coraz poważniejsze wątpliwości sądów. Sprawa trafiła również do Trybunału Sprawiedliwości UE, który 12 listopada 2026 r. ma ogłosić wyrok w sprawie C-254/25.
Rozumiem przeciążenie pracowników urzędów wojewódzkich. Problemem nie są wyłącznie urzędnicy prowadzący poszczególne sprawy, lecz przede wszystkim wieloletnie zaniedbania organizacyjne, kadrowe i legislacyjne. Tyle że konsekwencje tych zaniedbań ponoszą cudzoziemcy, ich rodziny i polscy pracodawcy.
Państwo wymaga od cudzoziemców terminowego składania dokumentów, opłacania podatków, przestrzegania przepisów i wykazywania nieustannie kolejnych okoliczności. Jednocześnie samo potrafi przez dwa lata nie wydać decyzji, od której zależy możliwość normalnego życia, podróżowania czy planowania przyszłości.
Nie można budować wiarygodnej polityki migracyjnej, jednocześnie tolerując administrację, która nie jest w stanie wykonywać swoich podstawowych obowiązków.
I jeszcze jedno: kolejne zaostrzenia przepisów migracyjnych nie naprawią tego systemu. Bez realnej odpowiedzialności za opóźnienia, sprawnej organizacji postępowań i rzeczywistej kontroli nad pracą urzędów będziemy jedynie produkować kolejne zaległości, kolejne skargi i kolejne przegrane przez administrację procesy.
Cudzoziemcy nie domagają się szczególnego traktowania. Domagają się tego, co powinno być oczywiste w każdym demokratycznym państwie prawa — aby urząd w rozsądnym terminie rozpatrzył ich sprawę.
Jako radca prawny od blisko 20 lat zajmujący się sprawami cudzoziemców powiem wprost: to, co dzieje się obecnie w polskiej administracji migracyjnej, nie jest już zwykłą przewlekłością postępowań. To systemowy paraliż, za który nikt nie chce ponosić odpowiedzialności.
Przytoczone 658 dni to nie rekord, lecz średni czas prowadzenia postępowania o pobyt czasowy w województwie śląskim. W województwie pomorskim wynosi on 598 dni, a na Mazowszu 394 dni. Jeszcze w 2023 roku średnia na Mazowszu wynosiła 153 dni. Oznacza to pogorszenie o 158%!
Ale najbardziej szokujące są inne dane przekazane oficjalnie przez MSWiA. Spośród 26 877 decyzji wydanych przez Wojewodę Mazowieckiego w analizowanym okresie zaledwie 11% zapadło przed upływem sześciu miesięcy. Ponad 11 tysięcy spraw trwało dłużej niż rok, a 738 postępowań przekroczyło dwa lata!
To nie są statystyki sprawnie funkcjonującego państwa. To statystyki administracyjnej niewydolności.
W naszej kancelarii każdego dnia obserwujemy konsekwencje tego stanu rzeczy. Sprawy pozostają miesiącami bez rzeczywistych czynności, dokumenty bywają gubione lub pomijane, a ponaglenia nie zawsze są przekazywane organom wyższego stopnia w ustawowym terminie. Kierujemy kolejne skargi do sądów administracyjnych i uzyskujemy wyroki stwierdzające bezczynność wojewodów, niejednokrotnie z zobowiązaniem organu do wydania rozstrzygnięcia w ciągu 30 dni.
Najbardziej bulwersuje mnie jednak postawa ustawodawcy. Zamiast skutecznie zreorganizować administrację, wprowadzono art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza bieg terminów w określonych postępowaniach pobytowych aż do 4 marca 2027 roku i ogranicza możliwość skutecznego zwalczania bezczynności. Co istotne, regulacja obejmuje nie tylko obywateli Ukrainy, lecz także innych cudzoziemców!
Państwo, które nie potrafi dotrzymać terminów, postanowiło w praktyce wyłączyć konsekwencje ich niedotrzymywania. Trudno o bardziej absurdalny sposób rozwiązywania problemów administracji.
Nie jest przypadkiem, że legalność takiego rozwiązania budzi coraz poważniejsze wątpliwości sądów. Sprawa trafiła również do Trybunału Sprawiedliwości UE, który 12 listopada 2026 r. ma ogłosić wyrok w sprawie C-254/25.
Rozumiem przeciążenie pracowników urzędów wojewódzkich. Problemem nie są wyłącznie urzędnicy prowadzący poszczególne sprawy, lecz przede wszystkim wieloletnie zaniedbania organizacyjne, kadrowe i legislacyjne. Tyle że konsekwencje tych zaniedbań ponoszą cudzoziemcy, ich rodziny i polscy pracodawcy.
Państwo wymaga od cudzoziemców terminowego składania dokumentów, opłacania podatków, przestrzegania przepisów i wykazywania nieustannie kolejnych okoliczności. Jednocześnie samo potrafi przez dwa lata nie wydać decyzji, od której zależy możliwość normalnego życia, podróżowania czy planowania przyszłości.
Nie można budować wiarygodnej polityki migracyjnej, jednocześnie tolerując administrację, która nie jest w stanie wykonywać swoich podstawowych obowiązków.
I jeszcze jedno: kolejne zaostrzenia przepisów migracyjnych nie naprawią tego systemu. Bez realnej odpowiedzialności za opóźnienia, sprawnej organizacji postępowań i rzeczywistej kontroli nad pracą urzędów będziemy jedynie produkować kolejne zaległości, kolejne skargi i kolejne przegrane przez administrację procesy.
Cudzoziemcy nie domagają się szczególnego traktowania. Domagają się tego, co powinno być oczywiste w każdym demokratycznym państwie prawa — aby urząd w rozsądnym terminie rozpatrzył ich sprawę.