Rzymski konsystorz stał się miejscem wspólnego apelu o pojednanie między Polakami i Ukraińcami. Kardynałowie z obu krajów oraz zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego wezwali do odrzucenia języka wrogości, pielęgnowania pamięci opartej na prawdzie i kontynuowania drogi pojednania wyznaczonej przez św. Jana Pawła II.
5 000 zł
W opublikowanym przesłaniu, podpisanym przez kardynałów Mykołę Byczoka, Konrada Krajewskiego, Kazimierza Nycza i Grzegorza Rysia oraz arcybiskupa większego kijowsko-halickiego Światosława Szewczuka, hierarchowie wyrażają zaniepokojenie pogarszającą się atmosferą w relacjach polsko-ukraińskich.
Z bólem obserwujemy wzrost wzajemnego napięcia i odradzające się nastroje wrogości między Polakami a Ukraińcami. Tym bardziej boli nas to, że dokonuje się to w czasie, gdy Ukraina nadal doświadcza okrucieństwa wojny, a Polska okazała w ostatnich latach wielką solidarność milionom ukraińskich sióstr i braci” – napisali autorzy apelu.
Wezwanie do „rozbrojenia języka”
Hierarchowie podkreślają, że inspiracją dla ich przesłania jest nauczanie papieża Leona XIV, który od początku swojego pontyfikatu akcentuje znaczenie pokoju i dobra wspólnego.
W dokumencie zaznaczono, że budowanie pojednania powinno rozpocząć się od zmiany sposobu prowadzenia debaty publicznej.
Pierwszym krokiem ku pokojowi jest rozbrojenie języka po obu stronach. Dotyczy to nie tylko słów, ale również gestów, znaków i symboli. One również mogą ranić, zamykać drogę do spotkania i budzić lęk” – czytamy w apelu.
Autorzy podkreślają, że język powinien być „jasny, ale nie poniżający; odważny, ale nie agresywny; prawdziwy, ale nie zamykający drogi do przebaczenia”.
Powrót do przesłania Jana Pawła II
Znaczną część dokumentu poświęcono przypomnieniu słów św. Jana Pawła II z 2003 roku, wygłoszonych z okazji 60. rocznicy tragicznych wydarzeń na Wołyniu. Zdaniem sygnatariuszy pozostają one aktualnym drogowskazem dla obu narodów.
Hierarchowie przypomnieli papieskie wezwanie, aby Polacy i Ukraińcy nie pozostawali „zniewoleni smutnymi wspomnieniami przeszłości”, lecz budowali przyszłość „w nowym duchu”, patrząc na siebie „wzrokiem pojednania”.
Pamięć bez nienawiści
Autorzy podkreślają, że pamięć historyczna jest niezbędnym elementem tożsamości narodowej, jednak nie może prowadzić do utrwalania wzajemnej niechęci.
Odwołując się również do nauczania papieża Franciszka, przypominają o rozróżnieniu między „dobrą pamięcią”, która prowadzi do wdzięczności i pojednania, a „pamięcią negatywną”, koncentrującą się wyłącznie na krzywdach wyrządzonych przez innych.
„Nawrócenie zaczyna się od własnego serca”
W przesłaniu znalazło się również wezwanie do osobistej odpowiedzialności za proces pojednania.
Jesteśmy świadomi, że nawrócenie zaczyna się od własnego serca. Papież wzywa każdą i każdego z nas – Polaków i Ukraińców – do osobistego nawrócenia, a nie do rozliczania innych. Tylko wtedy możemy wzywać drugiego do nawrócenia, jeśli sami w pokorze przyznajemy się do własnych win” – napisali sygnatariusze.
Kontynuować drogę pojednania
Hierarchowie przypominają, że relacje polsko-ukraińskie były przez lata budowane poprzez wspólne modlitwy, deklaracje i działania Kościołów, w tym pomoc udzielaną uchodźcom po rosyjskiej agresji na Ukrainę.
W zakończeniu dokumentu apelują, aby nie zaprzepaścić tego dorobku.
Zbyt wiele łączy nasze Narody, żebyśmy mogli pozwolić na zaprzepaszczenie wspólnego dziedzictwa” – podkreślili.
Jednocześnie wezwali do myślenia w kategoriach dobra wspólnego, przypominając, że zgodnie z chrześcijańskim przesłaniem „lekarstwem na grzech jest przebaczenie, a granicą postawioną złu przez Boga jest miłosierdzie”.
Anna Nikolenko jest specjalistką w dziedzinie komunikacji, projektów cyfrowych, public relations i marketingu, posiadającą wieloletnie doświadczenie na styku mediów, technologii informacyjnych oraz zarządzania projektami. Zdobywała doświadczenie zawodowe w organizacjach międzynarodowych, największych ukraińskich przedsiębiorstwach, branży medialnej oraz sektorze edukacyjnym. Aktywnie uczestniczyła w rozwoju ukraińskiej społeczności IT.