Samit Światowego Ukraiństwa. Ukraińcy z ponad 50 krajów przyjęli deklarację wspólnego działania

W Bernie zakończył się Samit Światowego Ukraiństwa — jedno z najważniejszych spotkań globalnej ukraińskiej diaspory. W wydarzeniu wzięło udział ponad 350 uczestników i gości z ponad 50 krajów świata. Forum stało się przestrzenią rozmowy o wsparciu Ukrainy, odbudowie państwa, prawach uchodźców, przeciwdziałaniu rosyjskiej dezinformacji oraz roli ukraińskich społeczności za granicą.

Wesprzyj Nowiny Wschodnie

Pomóż nam rozwijać niezależne polsko-ukraińskie medium.

Wspólnie zebraliśmy

63 zł

Cel
5 000 zł

Każde wsparcie pomaga nam tworzyć rzetelne informacje i rozwijać portal.

Postaw kawę za:

10 zł 20 zł 35 zł

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, zwracając się do uczestników samitu, podkreślił znaczenie światowego ukraiństwa w czasie wojny.

Dziś, kiedy Ukraina niezłomnie walczy przeciwko rosyjskiemu okupantowi, pomagacie naszemu państwu, będąc jego głosem prawdy i przykładem jedności — powiedział prezydent Ukrainy.

Głos Ukrainy na świecie

Samit został zorganizowany przez Światowy Kongres Ukraińców we współpracy z Ukraińskim Towarzystwem w Szwajcarii oraz przy partnerstwie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele ukraińskich organizacji społecznych, liderzy diaspory, eksperci, politycy, wolontariusze, wojskowi oraz reprezentanci instytucji państwowych.

Wśród tematów dominowały kwestie bezpieczeństwa, dalszego wspierania Ukrainy, mobilizacji międzynarodowej pomocy, a także utrzymania więzi z milionami Ukraińców, którzy po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny znaleźli się poza granicami kraju.

Dane pokazują, że ukraińscy uchodźcy znacznie więcej wpłacają do budżetu Polski, niż otrzymują pomocy.

Mirosława Keryk, prezes Fundacji Ukraiński Dom w Polsce

Integracja to nie asymilacja. Powinniśmy być częścią społeczeństw, w których żyjemy, ale jednocześnie zachować własną tożsamość.

Rostysław Sukennyk, Europejski Kongres Ukraińców

Uczestnicy podkreślali, że ukraińskie społeczności za granicą nie są wyłącznie grupami emigracyjnymi. W czasie wojny stały się ważnym narzędziem dyplomacji społecznej, wsparcia humanitarnego, obrony informacyjnej oraz wpływu na politykę państw, w których mieszkają.

Odbudowa Ukrainy zaczyna się już teraz

Jednym z głównych tematów samitu była odbudowa Ukrainy. Uczestnicy wskazywali, że nie można czekać na zakończenie wojny, aby rozpocząć działania związane z przywracaniem infrastruktury, wzmacnianiem gospodarki i przygotowywaniem powrotu obywateli do kraju.

Bezpieczeństwo pozostaje głównym warunkiem powrotu naszych ludzi do domu.

Ilona Hawrońska, wiceminister polityki społecznej Ukrainy

Inwestycja w edukację ukraińskich dzieci dzisiaj to inwestycja w silną Ukrainę jutro.

Julia Lemesh, Ukraine Global Scholars (USA)

Podczas panelu poświęconego odbudowie mówiono o roli międzynarodowych partnerów, fundacji, biznesu oraz ukraińskich organizacji działających na całym świecie. Podkreślano, że odbudowa to nie tylko inwestycje w budynki i infrastrukturę, ale również w edukację, bezpieczeństwo, energetykę, zdrowie psychiczne i kapitał społeczny.

Przedstawiciele ukraińskich organizacji zwracali uwagę, że ukraińska diaspora może stać się realnym mostem między Ukrainą a zagranicznymi instytucjami, inwestorami i darczyńcami.

Zwycięstwo Ukrainy to najlepsza gwarancja bezpieczeństwa i stabilności na świecie. Jeśli Ukraina przegra, Rosja pójdzie dalej.

Eugen Czołyj, były prezydent Światowego Kongresu Ukraińców

Najważniejsze jest wspieranie naszych obrońców. Naszym priorytetem pozostaje pomoc wojskowa oraz nacisk sankcyjny na Rosję.

Kateryna Arhyru, Związek Ukraińskich Organizacji Australii

Uchodźcy, integracja i powrót do Ukrainy

Ważnym blokiem rozmów była sytuacja ukraińskich uchodźców i osób przymusowo przesiedlonych. Uczestnicy dyskutowali o ochronie tymczasowej, integracji w krajach pobytu oraz o tym, jak utrzymać więź z Ukrainą.

Podkreślano, że integracja nie powinna oznaczać asymilacji. Ukraińcy mieszkający za granicą powinni mieć możliwość uczestniczenia w życiu społecznym państw, które ich przyjęły, ale jednocześnie zachowywać język, kulturę i tożsamość narodową.

W tym kontekście wielokrotnie podnoszono znaczenie ukraińskich szkół sobotnich, organizacji społecznych, mediów diasporalnych i inicjatyw edukacyjnych. To właśnie one pomagają dzieciom i młodzieży urodzonym lub wychowującym się poza Ukrainą pozostać częścią ukraińskiej wspólnoty.

Być Ukraińcem za granicą to nie tylko zachowywać Ukrainę w sobie, ale nieść ją światu.

Jarosława Hortiani, wiceprezes Światowego Kongresu Ukraińców

Ukraińcy za granicą są nie tylko wyborcami. Są partnerami.

Petro Rewko, Światowy Kongres Ukraińców

Obrona, front i realne potrzeby wojska

Na samicie odbyła się również dyskusja z udziałem ukraińskich wojskowych i osób wspierających armię. Rozmawiano o sytuacji na froncie, nowoczesnym charakterze wojny, roli dronów, technologii oraz znaczeniu szybkiego reagowania na potrzeby żołnierzy.

Przedstawiciele wojska podkreślali, że wsparcie finansowe diaspory nie jest abstrakcyjną pomocą, ale realnie przekłada się na sprzęt ratujący życie. Mówiono o konieczności systematycznych zbiórek, współpracy z jednostkami i stałego kontaktu z obrońcami Ukrainy.

Jednym z powtarzających się wątków była teza, że wojna zmienia się każdego dnia, dlatego wspólnoty ukraińskie na świecie muszą działać szybko, elastycznie i profesjonalnie.

Walka z rosyjską dezinformacją

Osobna część samitu została poświęcona rosyjskiej propagandzie i wojnie informacyjnej. Uczestnicy podkreślali, że dezinformacja wpływa nie tylko na wizerunek Ukrainy, ale również na konkretne decyzje polityczne, poziom wsparcia wojskowego i postawy społeczne w krajach Zachodu.

Wojna Rosji już dawno wyszła poza granice Ukrainy. Ukraińskie społeczności są celem operacji hybrydowych, ponieważ przeciwnik próbuje osłabić międzynarodowe wsparcie dla Ukrainy.

Jewhenij Semenow, wiceprezes Światowego Kongresu Ukraińców ds. Bliskiego Wschodu i Azji Centralnej

Rosyjska propaganda często opiera się na półprawdach. Dlatego naszym zadaniem nie jest tylko prostowanie fałszywych informacji, ale także budowanie własnej obecności w przestrzeni medialnej.

Natalia Popowycz, dyrektor Ukraińskiego Domu w Danii

Francja stworzyła cały system przeciwdziałania rosyjskiej propagandzie. Odporność społeczna i edukacja medialna są dziś kluczowe.

Lidia Taran, dziennikarka i ekspertka ds. edukacji medialnej

W Polsce, Mołdawii czy Rumunii obserwujemy próby wykorzystywania stereotypów dotyczących uchodźców i migrantów. Rola ukraińskich organizacji w przeciwdziałaniu takim narracjom jest dziś ogromna.

Mirosława Keryk, prezes Fundacji Ukraiński Dom w Polsce

Nie można ograniczać się do reagowania na fake newsy. Ptrzebna jest aktywna obecność w mediach i konsekwentne przedstawianie ukraińskiej perspektywy.

Walerija Czunichin, United Help Ukraine

Mówiono o konieczności aktywnej obecności Ukraińców w mediach, reagowania na fałszywe narracje, pracy z lokalnymi politykami, dziennikarzami i opinią publiczną. Podkreślano, że samo prostowanie fake newsów nie wystarczy. Potrzebna jest długofalowa strategia budowania ukraińskiej narracji w przestrzeni międzynarodowej.

Wskazywano także, że rosyjska propaganda często wykorzystuje półprawdy, historyczne manipulacje i stereotypy dotyczące uchodźców, migrantów oraz ukraińskiej tożsamości.

Bernska deklaracja

Zwieńczeniem samitu było przyjęcie Bernskiej deklaracji. Dokument potwierdza wspólne priorytety światowego ukraiństwa i wzywa do wspólnego działania na rzecz zwycięstwa Ukrainy, odbudowy państwa oraz wzmacniania ukraińskiej tożsamości.

W deklaracji podkreślono, że najważniejszym celem pozostaje zwycięstwo Ukrainy, osiągnięcie sprawiedliwego i trwałego pokoju, przywrócenie integralności terytorialnej państwa oraz pociągnięcie Rosji do odpowiedzialności za popełnione zbrodnie.

Uczestnicy samitu wezwali Ukraińców na całym świecie do wspierania obrońców Ukrainy, prowadzenia działań informacyjnych i politycznych, udziału w odbudowie kraju, ochrony języka, kultury i edukacji oraz przeciwdziałania próbom rozbijania jedności ukraińskiego narodu.

„Globalna ukraińska jedność nie jest symbolem. Jest strategicznym warunkiem sukcesu Ukrainy i narodu ukraińskiego” — zapisano w deklaracji.

Jedność jako narzędzie zwycięstwa

Samit w Bernie pokazał, że światowe ukraiństwo stało się jednym z ważnych elementów odporności Ukrainy. Diaspora nie ogranicza się już do działań kulturalnych czy symbolicznych. W czasie wojny pełni funkcję sieci wsparcia, zaplecza informacyjnego, środowiska eksperckiego, kanału wpływu politycznego i partnera w odbudowie państwa.

Przesłanie płynące z Berna było jednoznaczne: Ukraina walczy nie tylko na froncie. Walczy również o pamięć, narrację, podmiotowość, przyszłość swoich obywateli i miejsce w świecie.

A ukraińskie wspólnoty rozsiane po całym świecie chcą być częścią tej walki — nie jako obserwatorzy, ale jako aktywni uczestnicy wspólnej narodowej sprawy.

Źródło: Światowy Kongres Ukraińców / Nowiny Wschodnie

W przypadku wykorzystania materiału prosimy o podanie źródła: Nowiny Wschodnie oraz aktywnego linku do publikacji.

Mikele Bakhur

Dziennikarz i redaktor portalu informacyjnego Nowiny Wschodnie,
działacz społeczny zaangażowany w tematykę migracji, integracji,
praw człowieka oraz relacji polsko-ukraińskich.

Od lat zajmuje się problemami społecznymi, przeciwdziałaniem dezinformacji
i propagandzie rosyjskiej.

Absolwent dziennikarstwa i komunikacji społecznej
na Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych.
Od 2014 roku publikował teksty dla polskiego portalu w Ukrainie „Słowo Polskie”,
a także współpracował z mediami lokalnymi w Polsce.
Doświadczenie medialne zdobywał również w telewizji —
w ukraińskiej stacji w Winnicy oraz w lokalnej telewizji w Jeleniej Górze.

Jest inicjatorem i współzałożycielem organizacji non profit
działających na rzecz wsparcia uchodźców i migrantów w Polsce.
Współtworzy oraz koordynuje projekty edukacyjne i integracyjne,
w tym szkołę sobotnią dla dzieci z Ukrainy
oraz inicjatywy wspierające osoby w procesie adaptacji i integracji społecznej.

m.bakhur@nowinywschodnie.pl