W polskiej przestrzeni publicznej oraz mediach społecznościowych regularnie pojawiają się informacje, które wymagają rzetelnej weryfikacji. Ostatnio głośnym echem odbiły się słowa współprzewodniczącego Konfederacji, Sławomira Mentzena, dotyczące rzekomych gigantycznych kosztów ponoszonych przez polskie państwo na utrzymanie zagranicznych nieletnich w placówkach resocjalizacyjnych. Sprawie przyjrzał się serwis fact-checkingowy Demagog oraz samo Ministerstwo Sprawiedliwości, obalając popularny mit.
Kontrowersyjna wypowiedź i natychmiastowa reakcja
Podczas głośnego wywiadu z dziennikarzem Bogdanem Rymanowskim, Sławomir Mentzen stwierdził, jakoby z oficjalnych państwowych dokumentów wynikało, że Polska wydaje niebotyczną kwotę „1,2 miliarda złotych rocznie” na utrzymanie zagranicznych nieletnich (w tym obywateli Ukrainy) w zakładach poprawczych. Polityk sugerował przy tym radykalne rozwiązania, w tym natychmiastową deportację.
Już w trakcie trwania programu Bogdan Rymanowski zwrócił uwagę, że przytoczona kwota wydaje się skrajnie zawyżona i nierealistyczna. Do sprawy szybko odniosła się wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart. Na platformie X (dawniej Twitter) określiła słowa polityka mianem „danych wyssanych z palca”. Wiceminister stanowczo zaznaczyła, że cały roczny budżet funkcjonowania wszystkich ośrodków dla nieletnich w Polsce jest kilkukrotnie mniejszy, niż suma przypisywana przez Mentzena wydatkom na jedną konkretną grupę.
Twarde dane z Ministerstwa: Ilu nieletnich naprawdę przebywa w systemie?
Po interwencji i oficjalnym zapytaniu wysłanym przez portal Demagog, Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało szczegółowe, weryfikowalne statystyki. Stan prawny i faktyczny na 12 maja 2026 roku ukazuje zupełnie inny obraz sytuacji:
- W 29 placówkach dla nieletnich na terenie całego kraju przebywa łącznie zaledwie 28 zagranicznych nieletnich(obywateli Ukrainy).
- Ich rozkład w systemie wygląda następująco: 20 osób znajduje się w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych (MOW), 5 osób w schroniskach dla nieletnich, a zaledwie 3 osoby przebywają w zakładach poprawczych – czyli w placówkach, o których bezpośrednio mówił Mentzen.
Prawdziwe koszty utrzymania a polityczny mit
Resort sprawiedliwości przedstawił dokładne, transparentne wyliczenia. Całkowity miesięczny koszt utrzymania wspomnianej grupy 28 osób wynosi niewiele ponad 1 milion złotych, co w skali całego roku daje kwotę rzędu 12,05 miliona złotych.
Jeśli natomiast spojrzymy wyłącznie na zakłady poprawcze – koszt roczny dla przebywającej tam zaledwie trójki zagranicznych nieletnich wynosi około 1,3 miliona złotych. Oznacza to, że kwota podana przez polityka w mediach była zawyżona niemal tysiąckrotnie.
Średni miesięczny koszt utrzymania jednego wychowanka w systemie placówek dla nieletnich (według wskaźników bazowych z 2025 roku) wynosi około 35,9 tysiąca złotych. Kwota ta dla wielu osób może wydawać się wysoka, jednak Ministerstwo Sprawiedliwości dokładnie wyjaśnia jej strukturę. Budżet ten obejmuje nie tylko wyżywienie, zakwaterowanie czy podstawowe kieszonkowe. Składają się na niego przede wszystkim stałe koszty funkcjonowania całej infrastruktury obiektu podwyższonego ryzyka oraz wynagrodzenia specjalistycznych pracowników. Według oficjalnych danych, aż 80% tej kwoty stanowią właśnie koszty etatów kadry pedagogicznej, psychologów, strażników i personelu wspomagającego, którzy muszą pełnić służbę w systemie całodobowym.
Zakłady poprawcze to placówki resocjalizacyjne o najostrzejszym rygorze w Polsce. Z kolei schroniska dla nieletnich pełnią funkcję zbliżoną do aresztu śledczego, a ośrodki wychowawcze (MOW) stosowane są decyzją sądu wobec sprawców mniejszych przewinień. Operowanie niesprawdzonymi i wyolbrzymionymi kwotami w kontekście tych instytucji jedynie wprowadza w błąd opinię publiczną.
Student polskiej uczelni na kierunku marketing i komunikacja rynkowa. Od początku pobytu w Polsce angażuje się w działania wolontariackie na rzecz dobra wspólnego oraz wsparcia imigrantów, pomagając im w sprawach społecznych i adaptacji w nowym środowisku.
W redakcji Nowin Wschodnich zajmuje się przygotowywaniem materiałów informacyjnych dotyczących legalizacji pobytu, prawa oraz obowiązków migrantów w Polsce. W swojej pracy koncentruje się na przekazywaniu sprawdzonych, praktycznych informacji w prosty i zrozumiały sposób, tak aby były pomocne dla osób poszukujących rzetelnej wiedzy o życiu i przepisach w Polsce.
