Ukraińska pisarka Ludmiła Jasna przyjechała do Jeleniej Góry. Na spotkanie zaproszono Polaków i Ukraińców

Ukraińska pisarka Ludmiła Jasna przyjechała do Jeleniej Góry na spotkanie autorskie zorganizowane przez Fundację Początek w ramach inicjatywy „Siła Kobiet”. Wydarzenie było otwarte zarówno dla Polaków, jak i Ukraińców. Rozmawiano o literaturze, życiu i twórczości autorki, a uczestnicy mogli poznać jej książki i porozmawiać z pisarką osobiście.

Wesprzyj Nowiny Wschodnie

Pomóż nam rozwijać niezależne polsko-ukraińskie medium.

Wspólnie zebraliśmy

342 zł

Cel
5 000 zł

Każde wsparcie pomaga nam tworzyć rzetelne informacje i rozwijać portal.

Postaw kawę za:

10 zł 20 zł 35 zł

Spotkanie odbyło się 17 września w siedzibie Fundacji Początek w Jeleniej Górze. Jego inicjatorką i organizatorką była Olga Okhmat, koordynatorka klubu „Siła Kobiet” działającego przy Fundacji Początek.

Gościem wydarzenia była Ludmiła Jasna (Людмила Ясна) – ukraińska pisarka i dziennikarka publikująca pod pseudonimem literackim. Jej prawdziwe nazwisko to Ludmiła Mykołajiwna Nosowa. Jest autorką około dziesięciu książek, laureatką i wyróżnioną w konkursach literackich oraz członkinią Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy i Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy.

Podczas spotkania Jasna opowiadała o swoim życiu i drodze twórczej, prezentowała swoje książki, czytała fragmenty utworów oraz własne wiersze. Był również czas na pytania, rozmowę z czytelnikami i bezpośrednie poznanie autorki.

Spotkanie miało kameralny charakter, a jego ważną częścią była bezpośrednia rozmowa pomiędzy pisarką a uczestnikami.

Olga Okhmat tak opisywała później atmosferę wydarzenia:

„To nie był po prostu wieczór twórczy – to była prawdziwa podróż do świata jej życia, myśli i uczuć. Ludmiła opowiadała o sobie, swojej drodze twórczej, czytała fragmenty swoich książek i własne wiersze. Płakaliśmy, a potem się uśmiechaliśmy”.

Jak podkreślała koordynatorka „Siły Kobiet”, uczestnicy wspólnie z autorką przeżywali opowiadane historie i towarzyszące im emocje.

Ciepło spotkanie wspominały również osoby, które przyszły posłuchać pisarki. Wira Kołomijec napisała po wydarzeniu:

„Ludmiła ciekawie i szczerze opowiadała o swoim życiu, twórczości i książkach. Jej słowa poruszyły nasze emocje, obudziły wspomnienia i dotknęły czegoś bardzo bliskiego”.

Sama Ludmiła Jasna udostępniła później jedną z relacji ze spotkania, podkreślając rolę jego organizatorki.

„Miło czytać tę ciepłą relację ze spotkania twórczego z czytelnikami właśnie od organizatorki Olgi Okhmat. To dla mnie bardzo pamiętne wydarzenie” – napisała pisarka.

Kim jest Ludmiła Jasna?

Ludmiła Jasna pochodzi z obwodu charkowskiego. Studiowała na Charkowskim Uniwersytecie Państwowym imienia Wasyla Karazina. Zawodowo przez lata była związana także z dziennikarstwem – pracowała jako redaktorka gazety zakładowej Charkowskiego Instytutu Medycznego, obecnie uniwersytetu. Później przeniosła się do Kijowa.

Jej zainteresowanie literaturą zaczęło się znacznie wcześniej. Pierwsze próby literackie podejmowała już jako dziecko, a z czasem jej utwory zaczęły pojawiać się również w prasie.

Dziś jej dorobek obejmuje poezję, opowiadania, nowele i powieści. Autorka sięga po literaturę obyczajową i psychologiczną, ale w jej twórczości pojawiają się również elementy sensacji i fantastyki.

Jedną z jej wcześniejszych publikacji był tom poezji „Жасминна заметіль” („Jaśminowa zamieć”), za który otrzymała dyplom Ogólnoukraińskiego Przeglądu Poetyckiego „Троянди й виноград” – „Róże i winogrona”.

W 2015 roku ukazała się „Аніча” („Anicza”), zawierająca opowiadania i powieść. W kolejnych latach publikowała następne książki, w tym „Кара небесна” oraz zbiór nowel i opowiadań „Змахи крил метелика”.

Wśród jej publikacji znajduje się także prezentowany podczas spotkania w Jeleniej Górze tom poezji „Змова тюльпанів” („Zmowa tulipanów”), gromadzący wiersze powstające w różnych okresach twórczości autorki.

Od „Koronacji Słowa” po Grand Prix

Ważne miejsce w dorobku Ludmiły Jasnej zajmują utwory doceniane w ukraińskich konkursach literackich.

W 2019 roku jej powieść „Та, що в темі” otrzymała specjalne wyróżnienie „Інший погляд” – „Inne spojrzenie” – w jednym z najbardziej rozpoznawalnych ukraińskich konkursów literackich „Коронація слова” („Koronacja Słowa”).

Powieść została później wydana i zaprezentowana między innymi podczas Lwowskiego Międzynarodowego BookForum. Autorka podejmuje w niej tematy poszukiwania własnej tożsamości, akceptacji oraz prawa człowieka do życia w zgodzie ze sobą.

Kolejną z jej książek jest „Мікстура від смерті” („Mikstura od śmierci”) – powieść łącząca wątki obyczajowe, romantyczne i fantastyczne. Jedną z głównych postaci jest wykładowczyni biochemii prowadząca w tajemnicy prace nad eliksirem młodości.

Utwór został dostrzeżony jeszcze przed publikacją podczas Międzynarodowego Konkursu Rękopisów Prozy „Крилатий Лев” („Skrzydlaty Lew”).

Jednym z ważniejszych osiągnięć pisarki było również Grand Prix Ogólnoukraińskiego Konkursu Literackiego imienia Hryhora Tiutiunnyka za utwór „Упійманий домівкою”.

Powieść została później wyróżniona również w konkursie „Koronacja Słowa 2022”, a następnie ukazała się w formie książkowej pod tytułem „Упійманий”.

Część książek Ludmiły Jasnej uczestnicy mogli zobaczyć podczas spotkania w Jeleniej Górze.

Literatura jako przestrzeń spotkania

Wydarzenie z Ludmiłą Jasną było jednym z działań organizowanych przez Fundację Początek w ramach klubu „Siła Kobiet”.

Za bieżącą działalność klubu odpowiada Olga Okhmat, koordynatorka „Siły Kobiet”, która wspólnie z uczestniczkami inicjuje i organizuje kolejne spotkania. To właśnie z jej inicjatywy Ludmiła Jasna została zaproszona do Jeleniej Góry.

„Siła Kobiet” powstała jako przestrzeń integracji polsko-ukraińskiej oraz wsparcia kobiet, w szczególności tych z doświadczeniem uchodźstwa i migracji. Klub ma pomagać w budowaniu nowych relacji, przeciwdziałać izolacji i tworzyć bezpieczną przestrzeń do rozmowy, wzajemnego wsparcia i odbudowywania poczucia przynależności do lokalnej społeczności. Ważnym elementem inicjatywy jest również wsparcie dobrostanu psychicznego kobiet poprzez wspólne spotkania, aktywność, kulturę, twórczość i budowanie trwałych więzi między uczestniczkami – zarówno Ukrainkami, jak i Polkami.

Klub nie ogranicza się przy tym do jednego rodzaju aktywności.

Uczestniczki spotykają się podczas warsztatów artystycznych i kreatywnych, wspólnie malują, biorą udział w zajęciach ruchowych i wydarzeniach kulturalnych. Organizowane są również spotkania przy kawie i herbacie, wspólne wyjścia oraz wycieczki.

Jedną ze stałych aktywności są zajęcia fitness dla kobiet.

Istotą „Siły Kobiet” nie jest jednak wyłącznie przygotowywanie gotowych zajęć. Uczestniczki same zgłaszają pomysły, współtworzą spotkania i mają wpływ na to, w jakim kierunku rozwija się klub.

Ukrainki budują życie w Polsce. Integracja to jednak coś więcej niż praca i mieszkanie

Wiele Ukrainek mieszkających dziś w Jeleniej Górze od kilku lat samodzielnie buduje swoje życie w Polsce. Pracują, wychowują dzieci, uczą się języka, znajdują mieszkania i załatwiają codzienne sprawy. Z czasem coraz większego znaczenia nabiera jednak coś, czego nie da się zastąpić pracą czy stabilizacją materialną – relacje z innymi ludźmi, poczucie przynależności i własne miejsce w lokalnej społeczności.

Dla kobiet, które po wyjeździe z Ukrainy znalazły się w nowym kraju bez wcześniejszego kręgu znajomych, przyjaciół czy części rodziny, budowanie takich relacji może wymagać czasu. Codzienna praca, wychowywanie dzieci i obowiązki dodatkowo ograniczają możliwości poznawania nowych osób i znalezienia przestrzeni dla siebie.

Właśnie na tę potrzebę odpowiada „Siła Kobiet”. Klub ma być przestrzenią integracji polsko-ukraińskiej, wzajemnego wsparcia i budowania relacji, w której kobiety mogą się spotykać, rozwijać zainteresowania, wspólnie organizować wydarzenia i po prostu spędzać czas razem.

Spotkanie z Ludmiłą Jasną pokazało jeden z wymiarów tej działalności – kultura i literatura mogą stać się przestrzenią spotkania Polaków i Ukraińców, rozmowy oraz poznawania się poza codziennymi obowiązkami.

Fundacja Początek – od integracji po edukację

Fundacja Początek formalnie działa w Jeleniej Górze od 2023 roku, natomiast środowisko skupione wokół jej założycieli prowadzi lokalne działania społeczne już od 2017 roku.

Organizacja zajmuje się integracją migrantów i uchodźców, edukacją dzieci i dorosłych, nauką języka polskiego, wsparciem rodzin oraz organizacją wydarzeń społecznych, edukacyjnych i kulturalnych. Jednym z kierunków działalności Fundacji jest również budowanie dialogu pomiędzy polską i ukraińską społecznością.

Przy Fundacji działa także Ukraińska Szkoła „Początek” w Jeleniej Górze, w której dzieci uczą się języka ukraińskiego, historii i kultury Ukrainy. W roku szkolnym 2026/2027 do szkoły dołączyło prawie 20 nowych uczniów, co pozwoliło na uruchomienie kolejnej grupy.

Fundacja współpracowała lub współpracuje z organizacjami i instytucjami, takimi jak Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej, Międzynarodowa Organizacja do Spraw Migracji, Polska Akcja Humanitarna oraz Ashoka.

„Siła Kobiet” zaprasza kolejne uczestniczki

Spotkanie z Ludmiłą Jasną było jednym z wydarzeń „Siły Kobiet”, ale działalność klubu trwa dalej.

Do inicjatywy mogą dołączać kolejne kobiety z Jeleniej Góry i okolic. Nie trzeba wcześniej znać pozostałych uczestniczek ani mieć doświadczenia w organizowanych zajęciach.

Planowane są kolejne spotkania, warsztaty, aktywności sportowe, wydarzenia kulturalne i wspólne wyjazdy, a ich program ma być nadal współtworzony przez same uczestniczki.

Osoby zainteresowane dołączeniem do „Siły Kobiet” mogą skontaktować się bezpośrednio z Fundacją Początek.

🔴 Nowiny Wschodnie — obserwuj nas. Najważniejsze informacje z Polski, Ukrainy i Europy Wschodniej.

Mikele Bakhur

Dziennikarz i redaktor naczelny portalu informacyjnego Nowiny Wschodnie, obserwowanego w mediach społecznościowych przez ponad 140 tys. osób. Absolwent dziennikarstwa i komunikacji społecznej. Od 2017 roku współtworzy i rozwija Nowiny Wschodnie. Doświadczenie zawodowe zdobywał, współpracując z mediami lokalnymi i międzynarodowymi.

Specjalizuje się w weryfikacji informacji, przeciwdziałaniu dezinformacji i propagandzie oraz bezpieczeństwie informacyjnym. W swojej pracy koncentruje się na Polsce, Ukrainie, Europie Wschodniej i relacjach polsko-ukraińskich. Jest również założycielem organizacji non-profit działającej na rzecz integracji i dialogu międzykulturowego.

m.bakhur@nowinywschodnie.pl